back to weblog[Grotduiktrip naar de Lot, 25 – 30 maart 2009]

Het begin

Toen we tijdens onze GUE Cave1 in augustus 2005 onze eerste grotduik ooit in Emergence du Ressel maakte waren we op slag verliefd: ”wat een fantastische grot!” Ook tijdens de tientallen duiken na onze cursus bleef de Ressel ons verbazen door zijn veelzijdigheid en schoonheid. De verbazing werd nog groter toen we in de zomer van 2006 voor het eerst afdaalden in de schacht en het diepere deel van deze super grot konden aanschouwen. Ik kan onze eerste duiken in het diepe deel nog goed herinneren, pionerend met onze eerste deco bottles en stages maakte we onze eerste trimix duiken in deze grot. Met deze eerste duiken nam ook de nieuwsgierigheid toe en stelden we regelmatig de vraag: “Hoe zou de gang verder lopen na deze bocht?” Om deze vraag te kunnen beantwoorden en nog verder door te dringen in de Ressel moesten we er eerst klaar voor zijn. Zo begon een lang traject van veel ervaring opdoen, trainen en cursussen volgen. Nu in 2009 zijn we, na jaren van intensief duiken en het geleidelijk maken van steeds complexer wordende duiken, als team instaat om dit soort extreme duiken veilig en comfortabel te maken.

De nieuwsgierigheid, de schoonheid van de grot de spanning en de uitdaging van deze technische grotduiken is waar we het voor doen, toen en ook nu!

Nu onze duiken in de Ressel richting de 1500m gaan komt ook Lac Isler en hier mee het einde van sump1 in zicht. In de jaren 80 is het Jochen Hasenmayer die verschillende pogingen doet om het einde van sump1 te bereiken. In 1981 komt hij zo ver als 1755m maar haalt het uiteindelijk niet. Het einde van sump1 en hier mee de ontdekking van een ondergronds meer, wordt naar jaren van exploratie op 12 augustus 1990 bereikt door de Zwitserse grotduiker Olivier Isler. Hij was de eerste man op aarde die het meer mocht bewonderen en uiteindelijk heeft het meer zijn naam gekregen.

Wij maken de duiken met traditionele scuba apparatuur, ook wel open circuit genoemd. Hierbij wordt bij elke ademteug vers gas uit de flessen gebruik. Dit in tegenstelling tot rebreathers waarbij gas voor een groot gedeelte hergebruikt wordt en bij elke ademteug een geringe hoeveelheid vers gas toegevoegd hoeft te worden. Dit betekent dat bij het steeds langer worden van onze duiken veel flessen (stages) mee moeten. Wat op zich een logistiek probleem wordt.

Tijdens onze laatste serie duiken in het diepe deel maakte we gebruik van 2 scooters 2 deco gassen en soms wel 3 tot 4 bodem stages per persoon. We zijn hier mee op een punt gekomen, dat wanneer we nog verder willen doordringen in de Ressel, het inzetten van een derde deco gas en nog meer bodem stages onvermijdelijk is en het maken van één of meerdere set-up en clean-up duiken noodzakelijk is geworden. Het grote nadeel van het zelf maken van set-up en clean-up duiken is het feit dat dit meerdere duiken over meerdere dagen vergt, kostbare tijd die we vaak niet hebben. Een ideale mannier om dit soort duiken in een kort tijdsbestek (weekend) te realiseren is om hulp in te roepen van andere enthousiaste en gelijkgestemde grotduikers.

Vanaf het moment dat onze duiken langer en langer begonnen te worden, realiseerden wij ons dat er een moment zou komen dat hulp van support duikers onvermijdelijk zou zijn. Een support duiker assisteert het primaire team met als doel het logistieke comfort en de veiligheid op een nog hoger niveau te brengen.

Het logistieke comfort wordt eenvoudiger door het laten plaatsen van flessen met decompressie gas en flessen met gas welke op diepte geademd moet worden door support duikers. Natuurlijk hoort het verwijderen van lege flessen na gebruik er ook bij. Door deze ondersteuning wordt het aantal stages welke elke duiker bij zich draagt, gereduceerd naar maximaal vier volle flessen. Dit maakt het comfort van de duik een stuk hoger. Op sommige plaatsen is het soms lastig om met een duikuitrusting uit het water te klimmen. Een misstap, met alle gevolgen van dien, is snel gemaakt. Een helpende hand is dan wel erg prettig.
Na het uitvoeren van een lange decompressie, is het niet verstandig om kort na de duik zware duikspullen uit het water te tillen.

De veiligheid van de duik wordt ook verhoogd door de hulp van de support duikers. Zo komen ze tijdens de decompressie controleren of alles in orde is. Indien er problemen zijn, kunnen ze hierbij assisteren. Te denken valt aan het brengen van extra decompressie gas of communicatie met het team aan het oppervlak.

Ook een oppervlakte coördinator is een nuttige vorm van support. Deze houdt de duikplanning van de verschillende duikteams in de gaten en kan wanneer de omstandigheden veranderen, de planning van andere teams aanpassen Ook kan hij in geval van problemen de communicatie met hulpdiensten regelen.

De hulp van support duikers kent dus vele voordelen……

---

Jan Mulder is lid van DIR-NL en geeft een verslag over hoe hij de trip ervaren heeft:

De oproep

Medio februari doen de Penetrators (Erwin Koekoek, Pieter Hilkemeijer en Arno Mol) een oproep binnen de DIR-NL grotduik gemeenschap; of er mensen geïnteresseerd zijn in een rol als supportduiker bij een trip naar de Lot eind maart. De gedachte is om samen toe te werken naar de 1e projectduik.

Het doel van de Penetrators is een lange duik in de Ressel. De vraag met betrekking tot support duikers komt natuurlijk niet onverwacht. Op eerdere trips is al vaker gesproken over grotduiken met inzet van support duikers. De duiken worden inmiddels zo lang, dat zonder support van andere teams het praktisch niet meer werkbaar is. Zie bijvoorbeeld het verslag van september 2007. Een aantal grotduikers heeft al eerder aan de waterkant, naar aanleiding van een gesprek over een vorige duik, medewerking aan dit soort initiatieven toegezegd. Erg lang hoef ik er dan ook niet over na te denken. Ook voor een actieve Cave 1 duiker is een dergelijk initiatief interessant. Het spreekt voor zich dat iedereen die support wil leveren dit doet binnen zijn brevettering en comfort zone. Daarnaast staan GUE duikers bekend als “thinking divers”; dat gaat dus wel goed komen.

Pieter, Erwin en Arno bespreken hun duikplan onderling in een aantal planningssessies. Daarna is het plan aan een groep DIR-NL grotduikers uitgelegd. De rol van de individuele supportteams wordt op hoofdlijnen doorgesproken met de teams. Het een en ander resulteert in drie teams voor de setup. De rollen van de teams zijn als volgt:
• Team 1 plaatst het 6 meter decogas (zuurstof)
• Team 2 plaatst het 21 meter decogas (bestaande uit 50% zuurstof en 25% helium)
• Team 3, het meest ervaren team, plaatst het 75 meter bodemgas (bestaande uit 15% zuurstof en 55% helium) op 30 meter diepte en 400 meter ver in de grot. Dit gas zal door de Penetrators opgepakt worden wanneer ze op de weg de grot in, hier langskomen.

De dag voor de grote duik, zullen de Penetrators zelf ook een duik maken. Deze duik heeft twee doelen. Het eerste doel is om de conditie van de grot en de lijnen te controleren. Je weet immers nooit of bijvoorbeeld de lijn erg veel schade heeft opgelopen gedurende het winterseizoen. Het tweede doel van de duik is het plaatsen van stages op 800m ver in de grot. Dit extra bodemgas (safeties) is voor de veiligheid indien er problemen zijn op de terugweg. Het wordt dus niet in de gasplanning van de duik meegenomen.

Voorafgaande aan de trip worden er een aantal trainingsduiken gemaakt in de koude Nederlandse wateren. Naast het feit dat dit leuk is, is het nuttig als teambuilding. De waterkant is een ideale plek om ervaringen te delen, (team)verwachtingen en planningdetails door te spreken. Bijna iedere zondag zijn we te vinden op de bekende locaties als de Groene Heuvels of De Beldert met zo veel mogelijk stages en scooters. Er is niets mooiers dan te duiken met meer ervaren collega duikers. Hier heb ik in korte tijd veel van geleerd. Ook dat er nog veel te leren is; want wat je niveau ook is, het kan altijd beter en efficiënter.

Donderdag

Vandaag staat in het teken van autorijden. Met hulp van op tijd opstaan, zijn Niels en ik om ongeveer 16:00 in Payrac. Aangezien wij nog nooit in de huisjes van Lynne Vine zijn geweest, is het even zoeken. Al snel zien we in Payrac de auto’s van de Penetrators staan. De heren hebben vandaag een (zwem)duik van 1 uur en 45 minuten gemaakt in de Gouffre de Cabouy en genieten nu van een versnapering in de zon. Nu we zo mooi op tijd zijn gaan wij ook nog maar een duik in Cabouy maken.

De Penetrators hebben daar vandaag de lijn op verschillende plaatsen gerepareerd. Niets staat ons dus in de weg om daar een mooie duik te maken. Hoewel … De TomTom kiest een wat bijzondere route. Erwin had ons hiervoor al gewaarschuwd maar eigenwijs als we zijn, willen we natuurlijk toch de korte weg proberen. Helaas. Al naar een paar honderd meter wordt het half verharde weggetje zo slecht, dat we maar omkeren. Uiteindelijk liggen we om 18:30 in het water en na een efficiënte GUE-EDGE maken we een mooie duik van bijna een uur. GUE-EDGE is een soort uitgebreide buddy check. Hierbij wordt naast het controleren van materiaal, ook de duikplanning doorgenomen,
Wanneer we terug zijn in het huisje, heeft Arno een lekker gerecht voor ons in elkaar gedraaid.

Vrijdag

De dag voor de lange duik van de Penetrators. Vandaag is iedereen in de Lot aangekomen. Sander en Heleen sluiten deze ochtend om een uur of acht aan. Er kan dus door alle teams volop geoefend, voorbereid en voor hun plezier gedoken worden.
Vandaag zullen de Penetrators de locaties voor de decogassen uitzoeken en markeren. De condities in de Ressel zijn perfect! Het zicht is minstens 20 meter en er is minimale stroming. In ieder geval voldoende stroming om het troebele en koude rivierwater buiten de grot te houden.
Het eerdere plan was om de decompressiestop op 6 meter diepte na de 1e T in de linker (ondiepe) gang te maken. Daar is bijna altijd “warm” (ongeveer 13 graden) grotwater aanwezig. Nu het eerste deel van de grot ook perfect is, heeft een locatie daar natuurlijk de voorkeur. Een plek dicht bij de uitgang is eenvoudig door support duikers te bereiken, wat handig is tijdens de lange 6m decompressiestop van een uur.
De Penetrators maken vandaag een duik naar een punt ongeveer 800 meter ver in de grot, om daar, op een diepte van ongeveer 50 meter, een safety station met drie bodemgas stages in te richten.

Om 18:30 staat de projectbriefing op de agenda. Erwin legt het plan tot in detail uit aan alle teams en er is ruimte voor vragen en discussie. Veel discussie is niet nodig om iedereen “on the same page” te krijgen. Het is een goed doordacht plan. De taken van de supportteams zijn goed op het brevet en skill niveau van de teams afgestemd. Wij zijn er allemaal klaar voor!

Zaterdag

Vandaag is het de grote dag. Er is een strikte tijdsplanning. Het gaat voor de Penetrators om een duik van circa vier uur en voorafgaande moet er door verschillende teams nog een setup duik gemaakt worden. Aangezien we niet tot laat in de avond bezig willen zijn, moeten we dus op tijd opstaan.

De enorme berg spullen wordt met zijn allen aan de waterkant gedeponeerd. We maken twee parkeerlijnen in de rivier. Dit zijn lijnen waar materiaal voorafgaande aan de duik aan vastgemaakt kan worden. Hierdoor kunnen alle teams efficiënt optuigen, het water ingaan, de benodigde spullen pakken en vertrekken.

De eerste lijn bevat de stages voor de drie setup teams. De tweede lijn bevat de uitrusting welke Arno, Pieter en Erwin zelf bij de start van de duik meenemen. Deze uitrusting bestaat per persoon uit twee gavin scooters (long bodies) en drie stages. De drie setup teams plaatsen in totaal acht stages met decogassen op twee stations en nog eens zes stages met bodemgas op één station. De setup gaat zoals afgesproken en om 11:30 meldt het laatste team dat de stages op zijn plek liggen en in orde zijn. We zitten met z’n allen redelijk goed op schema en zijn maar een halfuurtje uitgelopen.

Om 12:30 gaan de Penetrators, een half uurtje later dan gepland, onder water.

Boven water keert de rust weer en is het tijd voor een bak koffie, rookworst, stukken stookbrood, enzovoort. Niels gebruikt het interval om zijn scooter beter uit te loden, en omdat ik mijn pak nog aan heb loop ik een aantal keren met dat ding het water in en uit. Uiteindelijk is bijna goed. Nog maar een stukje ballast eraf. Totdat Sander roept: “Je moet die boltsnap in je hand houden!”. Wat was er nu het geval? Aan de scooter zit een touw met een boltsnap. Hiermee kan de duiker zich door de scooter laten voortrekken. Bij het uitloden moet men er van uitgaan dat deze boltsnap aan de duiker vast zit. Hij was dus ten onrechte tijdens het uitloden op de scooter gelegd. Inderdaad was het gewicht van de boltsnap precies genoeg om het verschil tussen goed en niet goed uitgelood, uit te maken.


Erwin had al eerder gezegd dat het venijn in het opruimen van de spullen zou gaan zitten. Dat klopte dus. In plaats van het droppen van lege stages op 30 en 21 meter diepte hadden de Penetrators alle stages meegenomen naar het 6 meter punt. Tja. Wie gaat nu welke stages opruimen? Team 2 was als eerste bij de 6 meter stop, en stapelde dus maar een lekker bosje lege stages aan de d-ringen. Ondertussen lag team 3 ook klaar en geduldig te wachten of er nog iets voor hen overbleef.
Uiteindelijk bleek dat team 2 te ijverig was geweest en ook stages van team 3 had meegenomen. Dat was natuurlijk niet netjes Gelukkig had team 3 nog wel even een rondje gemaakt naar de schacht, ondanks dat ze wisten dat er daar geen stages meer zouden liggen. Daar bleek echter een lege bodemstage tegen het plafond te hangen. Deze aluminium stages zijn zo licht, dat wanneer ze leeg zijn gaan drijven. Mogelijk is deze mis geklipt of op een andere wijze losgeraakt. Gelukkig is hij weer terecht.

De Penetrators hebben het doel van de duik bereikt en zijn bij de schacht (op ruim 1500 meter van de ingang) aan het eind van de 1e sump geweest. Super. De volgende keer is een surface poging in het eerste droge gedeelte realistisch binnen bereik.

Helaas is onze feestvreugde over onze projectduik sterk gekleurd door het tragische fatale ongeval van een Franse grotduiker die tegelijkertijd in de Ressel dook. Op internet zijn op de bekende websites over grotduiken meer details te vinden over dit ongeluk.

Na deze klap ruimen wij snel alle spullen op en proberen over te gaan tot de orde van de dag. Dat valt niet mee, maar toch gaan we ter afsluiting van de 1e projectduik gezamenlijk eten in Cajarc.

De Penetrators vertellen tijdens de maaltijd over hun duik:

“De duik is efficiënt en voorspoedig verlopen. Een halfuurtje later dan gepland zijn we de grot in gegaan. Op de plaatsen waar de decompressie gassen door de support duikers zijn achtergelaten, hebben we deze gecontroleerd. Hierbij hebben we gecontroleerd of ze op de juiste locatie liggen en dat ze functioneren. Dit was zowel voor de gassen voor de 6 meter stop (geplaatst door team 1) en de 21 meter stop (geplaatst door team 2) het geval. Onderweg naar de schacht hebben we ook gecontroleerd of de cookies, welke onze weg terug markeren, er nog steeds lagen. Hier waren geen problemen mee en al snel waren we bij de schacht. Team 3 had hier voor ons keurig de overige bodemstages geplaatst. Er was voldoende ruimte tussen de groepen flessen gelaten zodat we zonder elkaar in de weg te zitten, de flessen konden oppakken. Het gas welke we gebruikt hebben om hier te komen (een 36 meter decompressie gas), hebben we efficiënt kunnen wisselen. Deze kon zonder problemen in de schacht op 36 meter achtergelaten worden.
We konden nu op weg in het diepe gedeelte van de Ressel. De stages welke we de vorige dag geplaatst hadden, lagen nog steeds keurig op hun plaats. Na de stages gecontroleerd te hebben zijn we onze weg vervolgd. De lijn lag ook in het verdere gedeelte van de Ressel er goed bij. We hebben dus geen oponthoud gehad om de lijn te moeten repareren. Dit was bij voorgaande trips niet het geval! Op het diepe stuk hebben we regelmatig de lijn moeten repareren. In het diepe stuk was de Ressel net zo helder als in het ondiepe gedeelte. Het heldere water komt hier nog meer tot z’n recht. De gangen zijn breed en we kunnen de hele grot goed overzien. In het begin van de Ressel wordt deze gekenmerkt door het feit dat er grote platen steen van het plafond zijn gevallen. Hier in het diepe stuk is daar weinig van te merken. Al snel komen we bij de diepte T uit. Hier markeren we onze weg terug en nemen de afslag naar rechts. De linker tunnel is door het heldere water goed te zien.
Op een gegeven moment wordt de gang smaller. Uit voorgaande duiken weten we dat hier de twee gangen over elkaar heen gaan. We weten dat de gang een knik naar links en een stap van 2 meter naar beneden maakt. Hier moeten we even rustig manouveren. Wanneer iedereen de hindernis genomen heeft, wordt er van achter uit het team naar voren gesignaleerd dat we weer kunnen vertrekken.
Vlakbij de tweede diepe T, loopt de lijn langs de linkerkant van de gang. Ondanks de breedte van de gang, is de ingang van de andere gang, goed te zien.
Nadat we de tweede diepe T zijn gepasseerd, zien we een loodgordel van misschien wel 10kg liggen! Tja, welk verhaal zal hier nu achter zitten? Zoiets verlies je niet zomaar!
De gang blijft dezelfde structuur houden. Op eens zijn we verbaasd van wat we zien. De lijn eindigt in een tie-off waar een cookie aan vast zit. We staren naar een grote muur voor ons. Een blik omhoog vertelt ons waar we nu zijn aangekomen. De tunnel loopt hier ten einde en de schacht omhoog begint hier. De schacht had ik me iets anders voorgesteld. Het is eigenlijk maar een kleine schacht. Heel wat anders dan de eerste schacht. De lijn loopt vanaf het begin van de schacht verder omhoog. Er is dus een kleine gap tussen de lijn in de tunnel en de lijn in de schacht. Arno en Pieter gaan een paar meter omhoog de schacht in om te zien hoe hij verder loopt. De lijn loopt verder in een kronkelige schacht. We weten voldoende en gaan terug naar de uitgang.
Op de weg terug verloopt alles gesmeerd en zijn dan ook vlot terug bij de safeties op diepte. We controleren onze duiktijd en gas voorraad en besluiten de stages meteen mee te nemen. De andere stages zijn vrijwel leeg (daardoor positief) en wanneer we gestopt zijn, hangen ze dan ook strak omhoog. Dat maakt het transporteren van stages een stuk aangenamer. Bij de schacht gekomen overleggen we kort hoeveel tijd we op diepte gezeten hebben en beslissen wat het decompressie plan wordt.
Op de 21 meter stop hadden we zo langzamerhand wel support duikers verwacht. Deze lieten echter op zich wachten. We besluiten om alle stages verder de grot uit te nemen. Doordat ze leeg zijn, kunnen we ze gemakkelijk hanteren. Ze leveren natuurlijk wel veel weerstand op in het water, maar aangezien we onze deco doen, is dat geen enkel probleem. We moeten tenslotte er nog aardig wat tijd over doen voordat we aan het oppervlakte zijn.
We zijn zover in onze deco dat we bij de 6 meterstop zijn aangekomen. We klippen hier al onze lege stages af en pakken de zuurstop op. We kunnen hier in het ‘warme’ water van de grot een goed plekje boven een steen vinden om onze deco te doen. Na enkele minuten zien we de support duikers verschijnen. Wat een drukte ineens. Iedereen lijkt wel op dezelfde tijd de grot in gekomen te zijn! We communiceren dat de duik goed verlopen is. Dit teken wordt direct aangevat om met de opruimwerkzaamheden te beginnen. Team 3 gaat verder de grot in om te zien of er geen stages achter zijn gebleven. Gelukkig maar. Bij de schacht wordt er één lege stage gevonden. Deze is positief en staat op de kop tegen het plafond geplakt! Iedereen is druk met z’n werkzaamheden en al vlot wordt er afscheid van ons genomen. We blijven met z’n drieën achter. Het vervolg van de deco verloopt voorspoedig en we zijn blij wanneer we het laatste stukje naar de uitgang van de grot kunnen afleggen. Met z’n drieën zwemmen we de grot uit. We wisselen voor de laatste keer naar onze fles zuurstof om hiermee rustig de opstijging mee te beginnen. Na de opstijging van 12 minuten zijn we eindelijk aan het oppervlakte. We worden netjes opgewacht.
Het opruimen van alle duikspullen wordt met vereende kracht gedaan. We zijn verbaasd over hoe snel de spullen boven bij de auto’s staan. Iedereen bedankt voor de hulp en inzet!“

Erwin bedankt, na het verslagleggen van de duik, de support teams voor hun inzet.

Zondag

De Penetrators zijn zoals gepland naar huis vertrokken, de rest blijft nog even. Na de inspanning en de indrukken van gisteren, was het tijd om een beetje uit te slapen en één duik te maken. We gaan naar de Trou Madame. Voor aan aantal mensen uit de groep, is het een favoriete grot. Ik weet het echter zo net nog niet. Wat een gedoe om in het water te geraken. Verder zeker een erg mooie duik gemaakt. Met de minimale gemiddelde diepte van ca. 2.5 meter kom je natuurlijk binnen Cave 1 limieten erg ver. Bijna alle teams weten dan ook de 1e sump, 900 meter van de ingang, te halen. Erg leuk. Alleen die ingang …

Maandag

Het weekend zit er weer op. Nog even een dagje rijden en dan hebben we weer tijd om de volgende trip te plannen.

Tot slot. Penetrators; bedankt voor dit leuke initiatief. Supportduiken op deze wijze is geen eenrichtingsverkeer. Ik zie met belangstelling uit naar de volgende trip.

De teams:
Team 1: Marloes Willemse, Heleen Graauw, Jeroen Swanink
Team 2: Niels Doorduin, Serge Molenaar, Jan Mulder
Team 3: Sander Jansson, Hens van Oeveren, Wilbert Bok
Team 4: ‘De Penetrators’; Arno Mol, Pieter Hilkemeijer, Erwin Koekoek
Surface Team: José Stoetzer, Agnieszka Christie

Slot

We hebben het als een geslaagde trip ervaren. We hebben voor het eerst ervaring opgedaan met het duiken in een project. Deze ervaring zal ons zeker helpen bij het plannen en organiseren van een vervolg.

FOTO's GEMAAKT DOOR WETHORSE.NL EN SERGE MOLENAAR. KLIK HIER VOOR DE PROJECT FOTO'S

Aan dit verslag hebben Jan Mulder (een gast optreden ), Erwin Koekoek, Arno Mol en Pieter Hilkemeijer meegewerkt.

Cool verslag jongens! Ik ben trots om (klein) onderdeel van het project te zijn geweest
ciao,
HG
Heleen aka Wethorse (URL) - 29 06 09 - 21:21

Naam:			Persoonlijke info onthouden? Ja Nee
Email:
URL:
Reactie:		Emoticons / Textile
Reactie moderatie staat aan op deze site. Dit betekent dat je reactie niet zichtbaar zal zijn, tot deze is goedgekeurd door een beheerder. To prevent spam a simple question. What is 1+1?     ( Register your username / Log in )
Kattebel:		Ja, stuur mij email als iemand anders reageert.
Verberg email:		Ja, verberg mijn email-adres.
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of email-adres in te typen.